Holokaust - Stowarzyszenie „NIGDY WIĘCEJ”

28 października 202528 października 2025

Dziecko w czasie Zagłady. Nowy spektakl w Teatrze Powszechnym

Inscenizacja ‘Sublokatorki’ na podstawie prozy Hanny Krall w reżyserii Mai Kleczewskiej odbywa się pod patronatem honorowym Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’. Premiera miała miejsce w warszawskim Teatrze Powszechnym 25 października 2025 i była jednocześnie pierwszą premierą nowej dyrektorki teatru Mai Kleczewskiej.

Hanna Krall, ocalała jako dziecko z Zagłady, to jedna z najwybitniejszych reporterek i pisarek, której teksty należą do kanonu polskiej literatury współczesnej. Jej opowieści przywracają pamięć o zamordowanych Żydach, a także o przedwojennych żydowskich miasteczkach i świecie ‘sprzed Treblinki’. Opisuje również losy tych, którzy przeżyli. W 2022 roku przekazała prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu ukraińskie tłumaczenie ‘Zdążyć przed Panem Bogiem’ z osobistą dedykacją. To literacki zapis rozmowy z Markiem Edelmanem, ostatnim dowódcy powstania w getcie warszawskim.

‘W monumentalnym spektaklu Maja Kleczewska opowiada o doświadczeniu dziecka podczas Zagłady. Sięga po postać Sublokatorki z reportaży Krall i mierzy się z próbą zrozumienia, czym było dzieciństwo spędzone w ukryciu, w szafie. To głos uniwersalnego ostrzeżenia przed dehumanizacją i faszyzmem’ – mówi dr Anna Tatar ze Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, która na zaproszenie reżyserki gościła na premierze przedstawienia. Anna Tatar jest autorką dysertacji doktorskiej ‘Relacje polsko-żydowskie w tekstach Hanny Krall’ obronionej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Maja Kleczewska to reżyserka teatralna, która ma na swoim koncie kilkadziesiąt przedstawień, w tym realizację ‘Dziadów’ Mickiewicza, ‘Wesela’ Wyspiańskiego czy ‘Łaskawych’ Littella. Jest wykładowczynią Wydziału Reżyserii na Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza. Od września 2025 roku jest dyrektorką warszawskiego Teatru Powszechnego im. Zygmunta Hübnera.

Autorem adaptacji i dramaturgiem ‘Sublokatorki’ jest prof. dr hab. Grzegorz Niziołek z Uniwersytetu Jagiellońskiego, scenografię przygotował francuski artysta wizualny Fabien Lédé, kostiumy – Konrad Parol, muzykę – Cezary Duchnowski, światła i projekcje – Kacper Fertacz, a choreografię – Kaya Kołodziejczyk.

W spektaklu występują aktorzy Teatru Powszechnego: Karolina Adamczyk, Aleksandra Bożek, Michał Czachor, Michał Jarmicki, Andrzej Kłak, Mateusz Łasowski, Karina Seweryn, Kazimierz Wysota. Gościnnie pojawiają się również: Agnieszka Przepiórska, Jerzy Walczak, Emilia Cholewicka i Agnieszka Rajda.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest powstałą w 1996 roku niezależną organizacją antyrasistowską. Jej założycielem był śp. Marcin Kornak (1968-2014) – działacz społeczny, redaktor naczelny magazynu ‘NIGDY WIĘCEJ’, a także poeta i autor tekstów utworów grup rockowych ze sceny niezależnej. Po wypadku w 15. roku życia był osobą niepełnosprawną ruchowo. Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ prowadzi ‘Brunatną Księgę’ – dokumentację zdarzeń na tle ksenofobicznym i antysemickim. Bierze też udział w inicjatywach upamiętniających Holokaust i przeciwdziałających jego negowaniu. W 2024 roku zostało laureatem Nagrody im. Ronalda Eissensa i Suzette Bronkhorst za ‘wyjątkowe osiągnięcia w przeciwdziałaniu mowie nienawiści i propagowaniu praw człowieka’.

Więcej informacji:

https://www.powszechny.com/pl
www.nigdywiecej.org
www.facebook.com/Respect.Diversity
www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ
www.linkedin.com/company/never-again-association
https://neveragainnw.bsky.social

4 grudnia 20206 grudnia 2020

KONKURS ‘JAK MOGĘ ZMIENIAĆ ŚWIAT NA LEPSZE’

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ zostało partnerem organizowanego przez Ambasadę Szwecji w Polsce konkursu ‘Jak mogę zmieniać świat na lepsze?’, który jest inspirowany postacią Raoula Wallenberga.

Raoul Wallenberg był szwedzkim przedsiębiorcą i dyplomatą, który pod koniec II wojny światowej ocalił tysiące węgierskich Żydów przed zagładą.

Historia Wallenberga to opowieść o młodym człowieku, który dzięki swoim życiowym wyborom stał się nieśmiertelnym bohaterem. To także historia o nas, o wyborach, których dokonujemy. Przypomnienie o tym, że wszyscy możemy coś zmienić.

Informacja od organizatora konkursu: ‘Ty także możesz coś zmienić! Nie musisz zdobywać się na wielkie czyny. Czasem wystarczy uprzejmość, empatia, koleżeństwo. Prosty gest, dobra wola. Tolerancja i odwaga na co dzień. Napisz, co robisz lub możesz zrobić, by świat wokół stał się lepszym miejscem.

Do udziale w konkursie zapraszamy dzieci i młodzież w wieku 9-19 lat. Do konkursu mogą zostać zgłoszone prace mające formę tekstu (opowiadanie, wiersz lub esej). Teksty nie powinny przekraczać jednej strony A4/1800 znaków.

Swoje zgłoszenie prześlij w wiadomości e-mail na adres: warszawa.invit@gov.se do 10 grudnia 2020 roku’.

Konkurs odbywa się w nawiązaniu do wystawy poświęconej Raoulowi Wallenbergowi ‘Nie mógłbym postąpić inaczej’, którą do 18 grudnia można oglądać przy Ambasadzie Szwecji w Warszawie, ul. Bagatela 3.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną antyrasistowską organizacją ekspercką. Stowarzyszenie prowadzi edukacyjne kampanie społeczne, m.in. ‘Muzyka Przeciwko Rasizmowi’ i ‘Wykopmy Rasizm ze Stadionów’.‎

Więcej informacji:

www.nigdywiecej.org

www.facebook.com/respect.diversity

www.twitter.com/StowNIGDYWIECEJ

10 listopada 2020

KU PRZESTRODZE – NOWA INICJATYWA EDUKACYJNA ONLINE

Z okazji Międzynarodowego Dnia Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem, obchodzonego 9 listopada w rocznicę Nocy Kryształowej, Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ ogłasza inaugurację oświatowej inicjatywy online pod nazwą ‘Ku przestrodze’. Jest ona wspólnym przedsięwzięciem edukacyjnym realizowanym przez Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ i Fundację ‘Naprzód’ przy wsparciu Europejskiej Sieci na rzecz Alternatywnego Myślenia i Dialogu Politycznego.

W ramach projektu przygotowano zestaw materiałów do wykorzystania w pracy z młodzieżą uczęszczającą do szkół ponadpodstawowych. Autorzy zachęcają do korzystania z zamieszczonych na stronie filmów, prezentacji i scenariuszy zajęć dla nauczycieli, edukatorów z organizacji pozarządowych, instruktorów harcerskich, organizatorów wypoczynku dla młodzieży oraz uczniów chcących samodzielnie poszerzyć swoją wiedzę.

Na specjalnej stronie internetowej http://kuprzestrodze.edu.pl znajdują się wykłady wybitnych specjalistów w dziedzinie historii, socjologii i psychologii społecznej wraz z arkuszami pytań i odpowiedzi, scenariusze lekcji historii, wiedzy o społeczeństwie oraz godzin wychowawczych, a także materiały dydaktyczne w języku angielskim (mogące służyć podczas lekcji angielskiego).

W ramach projektu przygotowano ciekawe, wychodzące poza podstawę programową treści m.in. dotyczące psychologii nazizmu, faszystowskiej wizji rodziny, pedagogiki pamięci, ludobójstwa czy pracy przymusowej. Wśród wykładowców zaangażowanych w przygotowanie materiałów znaleźli się m.in. dr Jack Bloom (Indiana University Northwest, USA), dr hab. Michał Bilewicz (Uniwersytet Warszawski, Centrum Badań nad Uprzedzeniami), Luiza Kulenkampff (Centrum Anny Frank, Berlin) i dr hab. Rafał Pankowski (współzałożyciel Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’, profesor Collegium Civitas).

– ‘Coraz mniej jest wśród nas naocznych świadków czy ofiar faszyzmu, na przykład byłych więźniów obozów koncentracyjnych, coraz mniej czasu i miejsca poświęca się na ten bolesny i tragiczny okres na lekcjach historii. Staje się on kolejnym odległym epizodem. Historia powinna nas uczyć i być przestrogą’ – mówią autorzy projektu.

– ‘W ostatnim czasie system edukacji podlega rosnącej presji ideologicznej ze strony skrajnej prawicy. Nasza inicjatywa ma stanowić odpowiedź na nacjonalistyczną propagandę i indoktrynację’ – stwierdza współtwórca projektu Rafał Pankowski ze Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’.

– ‘Nasz projekt nie jest zakończony i będzie cały czas uzupełniany. Wszelkie instytucje, organizacje i osoby indywidualne zapraszamy do współpracy’ – dodaje dr hab. Gavin Rae (Akademia Leona Koźmińskiego, Fundacja ‘Naprzód’).

Noc Kryształowa (po niemiecku Kristallnacht, Reichskristallnacht lub Reichspogromnacht) to pogrom Żydów w nazistowskich Niemczech w nocy z 9 na 10 listopada 1938 r. Symbolizował on kolejną falę prześladowania Żydów przez nazistów, której zbrodniczą kulminacją stał się Holokaust. Od lat rocznica Nocy Kryształowej upamiętniana jest jako Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.

Więcej informacji: