Members of the ‘NEVER AGAIN’ Association have shared their experiences of building solidarity with the people of Myanmar during an international conference ‘Myanmar’s Transition – from Where to Where?’ hosted virtually by the Myanmar Institute (Berlin) and the Institute of Middle and Far East of the Jagiellonian University (Krakow).

The conference took place on 25-27 May and it brought together academics and civil society activists from across the world.

Natalia Sineaeva provided a presentation on the topic ‘The Jewish Community in the Context of Pluralist Society in Burma (Myanmar)’. She stressed the history of the Jews in Myanmar (the small community currently consists of about 20 people) is an illustration of the social and cultural diversity of Myanmar which can be a positive resource in a future democratic society. She also presented the experiences of the ‘NEVER AGAIN’ Association in the field of cooperation and support for the Jews in Myanmar.

Rafal Pankowski spoke on the subject of ‘The Meaning of «Never Again» in Myanmar and Poland – Reflections on an Unexpected Relationship’. Among others, he presented the initiative ‘Identifying and Countering Holocaust Distortion: Lessons for and from Southeast Asia’, conducted by the ‘NEVER AGAIN’ Association in cooperation with partners in Myanmar, Thailand, and Cambodia with the support of the International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) and the Heinrich Boell Stiftung Cambodia.

The project deals with various forms of genocide distortion and denial, including the denial of the crimes of the Khmer Rouge or anti-Rohingya violence. The initiative draws on the legacy of the Holocaust and instances of genocide in Southeast Asia to inspire critical memory discourses. It promotes solidarity with those who are discriminated against and oppressed. Pankowski highlighted the cooperation between ‘NEVER AGAIN’ and civil society groups and human rights activists from Myanmar, which is especially important since the military coup which took place on 1 February 2021, and the subsequent crackdown on dissidents.

In another example of the ongoing ‘NEVER AGAIN’ activity, Rafal Pankowski presented its trans-national educational initiatives during a global conference of the Alliance Against Genocide which took place on 26 May. The Alliance Against Genocide is an international coalition dedicated to creating the international institutions and the political will to prevent genocide. It is composed of 96 member organizations in 31 countries, including the ‘NEVER AGAIN’ Association.

On 20 May (Cambodia’s Day of Remembrance for Genocide Victims), a member of the ‘NEVER AGAIN’ Association, Natalia Sineaeva, presented the issue of genocide commemoration in Cambodia and Bangladesh at the invitation of the Jewish Museum and Tolerance Centre, Moscow.

The ‘NEVER AGAIN’ Association is an independent anti-racist organization founded in Warsaw in 1996. It has campaigned against antisemitism, racism and xenophobia, for peace, intercultural dialogue and human rights both in Poland and internationally.

Additional information:





A distributor of antisemitic publications has brought a court case against the ‘NEVER AGAIN’ Association, Poland’s leading anti-racist organization. The hearings commenced in the Warsaw District Court on 6 May.

3DOM Publishing House, with offices in Czestochowa, brought the case following the removal of its items from the popular e-commerce platform Allegro, which happened when ‘NEVER AGAIN’ brought the antisemitic publications to Allegro’s attention.

The Association noted and reported the hateful content of several items sold by 3DOM to the Allegro platform in 2020. Among them were contemporary editions of pre-war books such as ‘The Jewish Global Politics Programme. Conspiracy and Disclosure’ by the notorious antisemite Fr. Stanislaw Trzeciak, ‘Notes From A Prison’, a compilation of anti-Jewish tirades by Eligiusz Niewiadomski, the murderer of Polish President Gabriel Narutowicz, ‘The Strategy of Zion. The Unknown History of The Chosen People’, a Holocaust-denying book by Douglas Reed, as well as a book repeating medieval accusations against Jews entitled ‘Ritual Murder – Historical Facts’, co-authored by Grzegorz Braun, a Member of Parliament for the far-right Confederation party.

The lawyer for 3DOM Publishing House alleged that calling the above publications antisemitic violated the good name and reputation of 3DOM. The court claim against the ‘NEVER AGAIN’ Association is for financial compensation for the harm caused, an apology and an undertaking that in the future ‘NEVER AGAIN’ will not appeal to Allegro for the withdrawal of any product offered for sale by 3DOM Publishing House.

Dr Wojciech Marchwicki from the Warsaw branch of the international law firm Hogan Lovells stated on behalf of ‘NEVER AGAIN’ that ‘All the activities of the Association which are directed at the elimination of racist or discriminatory content from the public sphere are of great service to society. Reporting to Allegro that antisemitic publications were being distributed by 3DOM Publishing House did not constitute an unlawful infringement of personal rights.’

The publications reported by the Association are extremely and ostentatiously antisemitic and incite hatred based on national, ethnic, racial and religious differences. In the plea submitted to the Court, the representative of the ‘NEVER AGAIN’ Association listed numerous examples of extreme antisemitic and discriminatory content in the items distributed by the 3DOM Publishing House, such as:

– ‘Jews living in Christian countries and alongside Christian nations are a highly undesirable element. They are like an alien organism in our body, which will always cause disturbances unless it encounters stronger resistance. The Jewish problem never loses its vitality and Christian nations should make strenuous efforts to resolve it’ (a quote from ‘The Talmud. Its Contents and Teachings’ by Jozef Kruszynski);

– ‘The nation must separate itself from the moral plague of Jewry with a Chinese wall. (…) The Aryan world will face a terrible, fatal battle in the future with the hundred footed Jewish polyp’ (Eligiusz Niewiadomski ‘Notes From A Prison’);

– ‘Removal of the Jewish parasites from the press, the radio and cinema, and thus from the Polish mentality is as great and sublime a task as their removal from trade, crafts and industry. (…) Let everyone’s eyes be opened, especially those who «have eyes but cannot see», in order to stimulate the whole nation to self defence and to the liberation of Poland from the foreign, harmful and hostile Jewish elements’ (Stanislaw Trzeciak ‘Talmud on Gentiles and the Jewish Question in Poland’);

– ‘Thus it is not Hitler, but the Talmud that persecutes the Jews. Hitler is only an instrument in the hands of God’s Justice’ (Stanislaw Trzeciak ‘Messianism and the Jewish Question’).

The books identified by the Association contain a whole range of antisemitic clichés. They usually form the central elements of these books. They abound in descriptions of Jewish conspiracies, such as striving for power over the world, innate hatred of Christians or ritual murders.

Both Polish criminal law and Allegro rules prohibit trading in items promoting fascism and other totalitarian systems or inciting hatred on the basis of national, ethnic, racial, religious differences.

Furthermore, the publications distributed by the 3DOM Publishing House do not have any scientific or educational value. They are devoid of reliable historical introductions or any critical evaluation. Quite the opposite, the foreword usually contains an enthusiastic introduction by the contemporary publisher. In an expert opinion presented to the court, Dr Maciej Moszynski, a historian and a researcher of antisemitism, pointed out that these editions do not contain any critical commentary, and, on the contrary, provide vindication for extremely antisemitic content: ‘The notes from the publisher are in line with the antisemitic discourse, the central element of which is the figure of the Jew as the enemy.’

3DOM Publishing House is represented by its legal advisor Jaroslaw Litwin. Litwin gained fame as the advocate of former priest Jacek Miedlar, who was accused of promoting antisemitism and xenophobia. The founder of 3DOM, Tomasz Stala, is a close associate of Grzegorz Braun, a Member of Parliament representing the far-right Confederation Party.

After a short hearing, the court adjourned the case in order to consider the documentation – the parties’ pleas and evidence. The next hearing will probably be scheduled for the second half of the year.

The ‘NEVER AGAIN’ Association is an independent anti-racist organization founded in 1996. It has campaigned against antisemitism, racism and xenophobia. Since 2005, it has led the ‘Racism-Delete’ campaign, which has the objective of removing racist content from the internet. The ‘NEVER AGAIN’ Association is a member of the International Network Against Cyber Hate (INACH). The Association also takes part in projects to counteract online hate speech including ‘Get the Trolls Out’ and ‘Open Code for Hate-Free Communication’.

Additional information:





W warszawskim Sądzie Okręgowym rozpoczęła się sprawa wytoczona Stowarzyszeniu ‘NIGDY WIĘCEJ’ przez Wydawnictwo 3DOM, dystrybutora antysemickich publikacji. Pierwsza rozprawa odbyła się 6 maja.

Dystrybutor antysemickich publikacji (Wydawnictwo 3DOM z Częstochowy) podał do sądu Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ w związku z usunięciem, po zgłoszeniu przez Stowarzyszenie, ofert antysemickich publikacji z serwisu Allegro.

W 2020 r. platforma Allegro, po zgłoszeniu przez Stowarzyszenie nienawistnych treści, usunęła kilkanaście pozycji sprzedawanych przez firmę 3DOM. Wśród nich były m.in. współczesne wydania książek przedwojennego antysemity ks. Stanisława Trzeciaka pt. ‘Program światowej polityki żydowskiej. Konspiracja i dekonspiracja’, ‘Kartki z więzienia’ – antyżydowskie tyrady Eligiusza Niewiadomskiego (zabójcy prezydenta Gabriela Narutowicza), negująca Holokaust książka Douglasa Reeda pt. ‘Strategia Syjonu. Nieznana historia narodu wybranego’, a także powtarzająca średniowieczne oskarżenia książka pt. ‘Mord rytualny – przyczynki historyczne’, której współautorem był poseł Konfederacji Grzegorz Braun.

Przedstawiciel Wydawnictwa 3DOM twierdzi, że nazwanie powyższych publikacji antysemickimi narusza dobre imię i renomę Wydawnictwa. Domaga się od Stowarzyszenia ‘NIGDY WIĘCEJ’ zadośćuczynienia finansowego, przeprosin oraz zagwarantowania, że w przyszłości nigdy nie zgłosi rekomendacji usunięcia z Allegro jakiegokolwiek produktu sprzedawanego przez Wydawnictwo 3DOM.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ reprezentowane jest w sprawie przez dr. Wojciecha Marchwickiego, adwokata z warszawskiego oddziału międzynarodowej kancelarii Hogan Lovells.

– ‘Działalność Stowarzyszenia, przejawiająca się w dążeniu do usuwania treści o charakterze rasistowskim czy dyskryminacyjnym, służy interesowi społecznemu’ – stwierdził dr W. Marchwicki. Zgłoszenie Allegro faktu rozprowadzania przez Wydawnictwo antysemickich publikacji nie stanowi bezprawnego naruszenia dóbr osobistych – zarzut sformułowany przez Stowarzyszenie jest prawdziwy.

Wskazane przez Stowarzyszenie publikacje są w swoim przesłaniu skrajnie, wręcz demonstracyjnie antysemickie, nawołujące do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych i wyznaniowych. W piśmie przedłożonym Sądowi pełnomocnik Stowarzyszenia wymienił liczne przykłady skrajnie antysemickich, dyskryminacyjnych treści zawartych w pozycjach dystrybuowanych przez Wydawnictwo 3DOM, m.in.:

– ‘żydzi mieszkający w krajach chrześcijańskich i obok narodów chrześcijańskich, są elementem wysoce niepożądanym. Są oni tym, czym obce ciało w organizmie, które zawsze, o ile nie natrafi na silniejszy opór, wywołuje zaburzenia. Narody chrześcijańskie powinny dokładać usilnych starań, by rozwiązać kwestię żydowską, która nigdy nie traci na swej żywotności’ (Józef Kruszyński ‘Talmud. Co zawiera i czego naucza’);

– ‘Od dżumy moralnej żydostwa naród musi się odgrodzić murem chińskim. (…) Świat aryjski czeka w przyszłości straszliwa, śmiertelna walka ze stunogim polipem żydowskim’ (Eligiusz Niewiadomski ‘Kartki z więzienia’);

– ‘Odżydzenie bowiem prasy i odżydzenie radia, odżydzenie filmu i kinematografu, a przez to odżydzenie i mentalności polskiej jest równie wielkim i wzniosłym zadaniem jak odżydzenie handlu, rzemiosła i przemysłu. (…) Niechże otworzą się oczy wszystkim, a szczególniej tym, którzy «mają oczy, ale nie widzą» i niech pobudzą cały Naród do samoobrony, by Polskę uwolnić od żydów, jako od elementów obcych, szkodliwych i wrogich’ (Stanisław Trzeciak ‘Talmud o gojach a kwestia żydowska w Polsce’);

– ‘A zatem nie Hitler, ale Talmud prześladuje Żydów. Hitler jest tylko narzędziem w ręku Sprawiedliwości Bożej’ (Stanisław Trzeciak ‘Mesjanizm a kwestia żydowska’).

Książki zakwestionowane przez Stowarzyszenie epatują całym szeregiem antysemickich klisz. Wątki te są przy tym kluczowymi elementami tych książek, najczęściej centralną tezą. Obfitują w opisy spisków żydowskich, dążenia do władzy nad światem, wrodzonej nienawiści do chrześcijan czy mordów rytualnych.

Zarówno prawo karne, jak i zasady wprowadzone przez Allegro, zabraniają obrotu przedmiotami zawierającymi treści propagujące faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołujące do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość.

Publikacje rozpowszechniane przez Wydawnictwo 3DOM nie mają przy tym jakiejkolwiek wartości naukowej czy edukacyjnej, pozbawione są omówień, rzetelnego wprowadzenia historycznego czy próby krytycznej oceny. Wręcz przeciwnie – w części są poprzedzone entuzjastycznymi wstępami współczesnego wydawcy. W przedstawionej sądowi eksperckiej opinii historyk dr Maciej Moszyński, specjalista z zakresu badań nad antysemityzmem, wskazał, że inkryminowane wydania nie zawierają żadnego komentarza krytycznego, wręcz przeciwnie, stanowią apologię skrajnie antysemickich treści: ‘Tezy zawarte w komentarzach wydawcy wpisują się dyskurs antysemicki o charakterze spiskowym, którego centralny element stanowi figura Żyda jako wroga’.

Wydawnictwo 3DOM sp. z o.o. z siedzibą w Częstochowie reprezentowane jest przez radcę prawnego Jarosława Litwina, który zasłynął jako prawnik byłego księdza Jacka Międlara, oskarżanego o propagowanie antysemityzmu i ksenofobii. Założyciel Wydawnictwa 3DOM, Tomasz Stala, jest współpracownikiem skrajnie prawicowego posła Konfederacji Grzegorza Brauna.

Po krótkiej rozprawie sąd odroczył sprawę w celu zapoznania się z dokumentacją – pismami stron oraz wnioskami dowodowymi. Kolejny termin rozprawy zostanie najprawdopodobniej wyznaczony w drugiej połowie roku.

Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’ jest założoną w 1996 roku niezależną, apolityczną organizacją ekspercką, która dokumentuje zdarzenia na tle ksenofobicznym. Od 2005 roku w ramach akcji ‘Racism-Delete’ działa na rzecz usuwania treści rasistowskich z sieci. Jest częścią międzynarodowej organizacji International Network Against Cyber Hate. Uczestniczy w projektach przeciwdziałających mowie nienawiści w internecie: Get The Trolls Out i Open Code for Hate-Free Communication.

Dodatkowe informacje: